قصّۀ ۲۳ نفر شکوهِ غیرت

یادداشت مهران راستی بر فیلم سینمایی 23 نفر

   فرم و محتوا ، ضعف در محتوا و قوّت در تکنیک ساخت و یا بالعکس، انتخابِ سوژه ای جذاب با محتوایی گیرا امّا با تکنیکی ضعیف تو گویی سوژه آمده تا ضعف در تولیدِ اثر را بپوشاند؛ عباراتی از این دست را گهگاه در تحلیل آثار هنری چه سینمائی و چه غیر سینمائی می شنویم.

«۲۳نفر» عنوانیست با شهرتِ ملّی و حماسی با ریشه های عمیق دینی، که ممکن است ذهنّیت مخاطب را به سمت وضعیّت گفته شده ببرد و مخاطب با پیش زمینه ای اینچنین به سالن سینما برود، که آیا در کیفیتِ تولید، بار سنگین نام فیلم را داشته یا نه؟ تجربۀ تلخی که در تولید آثاری همچون شور شیرین قابل لمس بود. امّا «۲۳نفر» از آن دسته آثاریست که فرم و محتوا دو بال توانمندند تا پروازی بلند را رقم زنند.

نقد فیلم سینمایی 23 نفر

اثرگذاری و باورپذیریِ فیلم را چه در نورپردازی و چه در استفاده به جا از لهجه ها وگویش ها تا انتخاب و اجرای بازیگران به خوبی می توان دید. در فیلمنامه و کارگردانی هم همراهی طنزهای لطیف و خنده آور با فضای تلخ اسارت، شکوه و امید در حین مرارت و سختی و رنج در حین شیرینی به حدّی هنرمندانه و زیبا به اجرا در می آید که نه تنها نگارندۀ این سطور بلکه بسیاری از تماشاگران در سالن سینما را با اشک شاد می گرداند و لبخند می گریاند، و با بغض می خنداند و با غم و اندوه امیدوار میکند.

همراهی و اجرای بجای این دوگانه های پارادوکسیکال به شکلی هنرمندانه علاوه بر روایت این داستان واقعی که ساخته و پرداخته ذهن نویسنده و کارگردان نبوده و رنج و اندوه جزء لاینفک آنست؛ از درد و رنج مخاطب می کاهد تا در شرائط سیاسی اقتصادی حال حاضر کشور و فضای ناامیدی حاصل از آن جذابیّت اثر را بیافزاید و در گیشه ناکام نماند.

هر چند گاهی ناکامیِ در گیشه در فضای موجود جامعه تنها حاصلِ ذهنیّت هاست و نه دیدن ها و کاویدن ها، شکستِ کمدیِ جذّابِ«گذر موقّت» در اکران از جملۀ این ناکامی هاست. چرا که در نتیجۀ افسردگی، حتّی هراس از غم و اندوه هم می تواند در بداقبالی یک تولید سینمائی مؤثّر باشد.

نقد فیلم سینمایی 23 نفر

هماهنگیِ داستان با مظلومیّتِ رزمندۀ جنوبی هم تا حدّی برخاسته از صاحب اثر بوده که خود، زادۀ خوزستان است و با ملّا صالح به خوبی همزاد پنداری کرده و در خلقِ یک کاراکترِ بسیار موفّق ظاهر میشود و الحقّ و الانصاف، شاید ملّا صالح در بدوِ ورودِ به داستان به یک تیپ شباهت داشته باشد ولی پیچیدگیهایِ او به خوبی به نمایش در آمده و شخصیّت را خلق می کند.

به حدّی که دلسوزی مخاطب را برانگیخته و از رنج و مظلومّیت این قومِ ستمدیده(برادران عرب) می گوید. قوم و نژادی که حتّی از سویِ برخی هم وطنان هم مورد سؤتفاهم قرار می گرفتند. قوم و نژادی که اگر جانفشانی هایشان نبود شاید تاریخِ جنگ به گونه ای دیگر رقم می خورد.

نقد فیلم سینمایی 23 نفر

ویژگیِ دیگرِ« ۲۳نفر» در نظر گرفتنِ فضایِ سیاسیِ حالِ حاضرِ کشورست در اعتمادِ به دشمن، چه در خواصّ و چه در عوام. بصیرتی که نوجوانانِ کم سن و سالِ دهۀ۶۰ داشتند ولی امروز، بسیاری از امرا و سیاسیون ندارند و این خلقِ بینوا نیز کم و بیش به راهِ آنانند. امّا مشخصّۀ دیگرِ فیلم در یادآوریِ فرهنگِ مقاومت است و پایبندیِ به ارزشها، البتّه در سایۀ تدبیر؛ که نشان می دهد عدّه ای قلیل با سن و سالی کم، با دستانی خالی، بدونِ هیچ تحصیلاتِ دانشگاهی آنهم در اسارتِ دشمن؛ میتوانند مانعِ خسارتهایی عظیم برای ملّت و مملکت شوند.

درسهایی که حتّی چاره اندیشان و امرای ما در در آن دوره نیاموختند وحتّی شش سال بعد از زمان داستان(سال۶۷) معنای جام زهر پیر خمین را در نیافتند مگر بعد از خاطرۀ تلخِ عملیّاتِ مرصاد و یافتنِ خنجرِ پنهان در آستینِ دشمن که پیر جماران میدید و آنان نه.

نظرات بسته شده است.